bakunawa, ibalik an buyan!

Tagkaon baja nan bakunawa an buyan kaina amo?  Ya may gud ak hindungan nagtambor nan lata, nagsinggit na ibalik na an buyan.  Inday kon nahinumduman pa nan iban jaon na istorya sa bakunawa, sa una pa man sab jadto?

Balitaw sa ya mahibayo, may "total lunar eclipse" kaina.  Mahitabo baja jaon kon an kalibutan napatungaan nan suga sanan buyan na an landong nan kalibutan adto singod sa buyan.  Pero di lam magkabiro kon ya kakita kay an sunod na eclipse mahitabo sa Pebrero 21, sunod tuig.

Kaina, amora sab hino gajud taglamon an buyan nan dako na binuhat, nan bakunawa.  Di man gud karajaw madag-om dire, sanan buyanon sab, ugsa makita gajud an pag-eclipse.  Jaoy ak mga nakuha sa camera, nakay gamay raman an megapixels (MP) di kon klaro, ugsa hanap rakan ak nan retrato sa internet. hehehe

Kaganing lam unta kon may magsuyat nan leteratora, mga tinuhoan sanan iban pa, nan at lungsod, para unta sa at mga anak sanan sa ila sab mga anak.  Na di kon parehas sa bakunawa, kada pila ra katuig motunga, amoy rasab at paghinumdom. 

Hala kalisto!

Nakadumdom pa kamo sa una nan ya pay kuryente (surseco), basta duyom na gani magduwa dajon an mga bata nan landong nan alima ipaatubang sa lampara/muron, magporma nan misan uno rakan, hampan himuan nan istorya?  Amora sab nan sine, lingaw karajaw ak jaon sa una.  Misan gani kuman, kon magbrown-out, lingawon ko si Linvs (am bata) nan jaon.

(iplay lam, kun di moplay pinduta ini)

Pagsuroy-suroy ko kaina, nakit-an ko ini na video, ak lam i-share, amo?  Si Raymond Crowe matod jaon sa video, taga-Australia.  Grabe kalisto!  

Enjoy!

Tininguha na mga Botang*

(* Taghubad sa balak na "Desiderata" , copyrighted nan 1927 ni Max Ehrmann.  Nagbasi sab ako sa hinubad ngadto Sinugboanon ni Omar Khalid.  Jaoy iban na mga sulti na ya ak kahibayo nan Cantelangnon, sanan an iban siguro mga "literal" ra pagkahubad, pakicomment rakan kon unoy ganing ipuli.  Salamat)

Padajon sa panaw bisan pa sa kasaba sanan kapaspas sa panahon
sanan hinumdomi uno an kalinaw didon sa kahilom.
Kutob sa mahimo ajaw pagtalaw
Magmabinatiun kaw sa tanan tawo.
Isulti an imo mga kamatuodan sa hilom sanan sa katin-aw,
sanan panalinga sa iban,
kay misan an ngangoy sanan an ignorante,
sila sab, jaoy mga kaugalingon na istorya.

Likaje an mga borara sanan mga mapahitas-on na tawo,
kay sila makasamad sa kayag.
Kon ipareho mo an kaugalingon sa iban,
ma yay puyos ra kaw sanan masakitan;
kay sa tanan higajon jaoy labaw sanan ubos pa sa imo.
Pahemosli an imo mga kalambuan sanan mga plano.

Tutoki an kaugalingong mga tinguha, pero magpaubos.
isa ini ka tinuod na bahandi sa baylo-baylo na jagan sa panahon.
Paghinay-hinay didon sa mga kalihokan;
kay an kalibutan puno sa mga panlimbong.
Pero dili unta makapabuta sa imo an uno man galing na pagkalegdong jaon kaw;
dabo na tawo an naninguha sa taas na kahibayo;
sanan sa misan hain, an kinabuhi puno sa pagpakabayani.

Magmatinud-anon sa kaugalingon.
Hilabina, ajaw pagsalig sa pagbati,
Samot na sa pagkasuspetsoso sa gugma;
kay atubangan sa tanan mga kaaya sanan mawaya an gana,
tuig-tuig ini pareha sa sagbot.

Kuhaa sa kamapaubsanon an tambag sa mga tuig,
Nan hinay-hinaji pagbija an mga butang sa kabatan-on.
Pasuliga an kalig-un sa espiritu kay ini an sagang sa kalit na demalas.
Pero ajaw lisda an imo kaugalingon sa dugyom na mga palandungon.
Dabo kahadlok an natawo sa kahawoy sanan pag-isa-isa.
Likod sa makarajaw na disiplina,
magmatinud-anon kaw sa kaugalingon.

Anak kaw sa kaliyongan,
Na pareha ra sa kakahujan sanan sa kabituonan;
jaoy imo katungod na uno ini kaw.
Klaro man o dili sa imo,
wayay pagduda na an kaliyongan naningkamot gajud pag-abre sa imo.

Ugsa pagmalinawon iban sa Dyos,
misan uno pay imo pagsabot sa Ija,
sanan uno may galing imo mga trinabahuan sanan tinguha,
sa alingasa sanan makalilibog na kinabuhi, pagmalinawon sa imo kayag.

Misan pa sa tanan mga bakak, pangilad sanan nabuak na mga damgo,
maganing pagihapon na kalibutan.
Pagdaya nan pahiyom.
Paningkamot na magmalipajon.

Gera-gera

Nan miaging pista, punto kadabo na paliton,  mabaro, sapatos, bra, taperwer, mga taring-taring sa kalawasan sanan misan uno rakan na duwaan.  Isa ka duwaan an grabe ka halin, an dibala na pusil-pusil.  Ugsa kon mosuroy kaw sa lungsod, halos tanan bata jaoy daya nan ini, amora hain mosulong nan gera. hehehe Parepareha ra gajud sa tinuod jaon na mga duwaan, may "shotgun', ".45" sanan "uzi".  

Mahinumdom dajon ak sa una, nan pareha pak sa ila, lain man na pusil-pusil am daya-daya.  Hinimo man sa kahoy, yay bala.  Sanan kwan sab, kajawan na pabut-unon, mag-gera-gera dajon, taga-Embarcadero kontra taga-Tampak. hehehe  Arang kabibo kay maglanat-lanat dajon sa tunga nan dayan, jadtoy nan haja kay nangaigo nan binasa na papel na bala, sanan bala na nijog.  Pero mas delikado siguro jaon kuman, kay an bala nan jaon ila pusil-pusil (pellet gun?), plastik na lingin, sakit karajaw makaigo.  Ugsa ya balitaw nak paliti si Linvs.

Kuman pangutana ra, amo na ba jaon an emplowensya na at panhikit-an sa palibot, sa TV, computer o basahon? 

Inday lam.

Tagay*

(Generoso Brandy kuman an uso na imnunon dire sa Cantilan…..kampai!) 

(*by Zandro Urbiztondo)

Uno man na kalisod sabton an at kinabuhi
Uno man na an kalipay mo-agi ra man kadali
Jaon pay tagkinahanglan na waya pa mo-abot
Jaon pay mga tinguha na waya pa makab-ot

Koros uno:

Ugsa pirmi an tagay, permanente bayong
Ugsa pirmi yay angay, kay di na man masabot
Ugsa pirmi an tagay, kay dili na ma-angot
Magkabuntag molutay, permanente bayong

Kahamok na pangutana, na kalisod tubagon
Kahamok na mga suba, na malisod langojon
Tig-a sa pagkakuman, di magdugay ma-utod
Sugton sa pagka-kuman, buyugan da sa sunod

Utro koros uno:

Karajaw na na trabaho, ya gihapon makontento
Inday unoy taghanap dako na man unta an sweldo
Jaoy kuyang, jaoy kuyang, jaoy kuyang, jaoy kuyang

Koros dos:

Ugsa pirmi an tagay, permanente bayong
Ugsa pirmi mag-away, kay di na masabot
Ugsa pirmi an tagay, kay dili na ma-angot
Bahala na mangamatay.. Permanente bayong…bayong…

(iclick an numero 5 sa "Manganta ta!" sa Sidebar) 

Libre

Laong pa nila an mga Pinoy kuno mga "freebie suckers", hanguy nan mga libre.  An at mga talinga permi nagbantay kun hain an libre mapakaon man o mabutang.  Nakay kun taghagad isab, diba?  O di kaha may mga offers.  Pero panyagsa kita sab anay mohatag. hehehe

Sa Internet man gud, punto kadabo na mga libre.  Nan miaging buyan, pagsurf-surf nak sa internet naabot ak sa ini na site, Project Gutenberg.  Ini sija na project, primero sanan pinakadako na koleksyon nan "electronic books" o "eBooks" sa internet.  Kay ini hilig man ta lagi  magbasa-basa nan misan uno rakan, may ak tagpil-apan na form.  Para sa libre man kuno jadto na CD/DVD.  Pila ka adlaw milabay, nan Huwebes nakadawat ak nan registered mail, magdaya kuno ak nan P35.00, inday para sa hain kaha jadto.  Pagkadto ko sa Post Office, kadumdom ak na sa jadto baja ak tag-aplajan.  Tagview ko dajon an CD/DVD, madabo na eBooks kintahay an suyod, kumpleto.  August 2003 an Edition nan sa CD an sa DVD July 2006.  Pero maganing basabasahon kun jaoy kintahay imo oras.

Dili ra sab kon jaon eBooks ak na dawat na libre gikan sa internet, nakadawat sab ak nan libre na computer magasins sa TradePub.com, may ak nadawat na operating system na linux gikan sa Ubuntu.com.  Basta maarang  na libre sa Internet,  isearch ra sa google.          

An ak punto simay di ganahan nan libre, sa kuman na mga panahon?  Iton "placement fee" gani mangaply kaw nan trabaho sa gawas ilibre na kuno.  Na hala dire rakan anay kutob kay maghanap pak nan libre. hehehe  

Nan Pista

Diba jaoy paningunon na "A picture paints a thousand words", amo?  Mga retrato ra lam anay nan pista ak ipamutang kuman kay jaopay ak "hangover". hehehe  Aw butangan ko lam nan gagmay na sulti.

(An program nan Fiesta Celebration sanan si Linvs tan-aw nan parade) 

(Si Mrs, Linvs sanan si BB, sa likod an mga kandidata para sa "Pagwapahay sa Cantilan 2007".  Sayang lam kay yak makakita nan pagpageant, duyom nan pista.  Pagkahuman gajud nan parade nag-uyan man, may dajon rainbow.)

(An rainbow imabaw sa at simbahan; may fireworks pagkaduyom nan desperas.) 

(An chess tournament sanan an ukay-ukay sa may tiangehan, kuman hinay-hinay na bukyas nan mga tinda.)

(An mga baboy na ihawunon sa slaughter house sanan an am handa)

An sobra na pagkaon kahapon, gulay-gulajan rakan nam kay di kaw, an high-blood, diabetes, athritis sanan uno pa. hehehe  Sige, dinhi rakan anay kutob ak tabi, balik-balik ra ta utro. 

Kapungot gajud!

Ay-ay porbida man gajud ini SmartBro, ajara kahuman gajud an parade nan lunes petsa trese, pagkaduyom nag-offline an internet.  Ak tana ipan-upload an mga retrato kuha nak nan pagkahapon, pagparade.  Tagtawagan ko an ila technical support an laung, di lam kuno magkabiro kay mobalik ra.  Na unoy balik didon na kaina naman mga alas 10:30 nan buntag mibalik.

Sige rakan lam kay at least nobalik raman.  Marajaw na pista sa tanan, sanan sa taga SmartBro.  Di na tana mag-offline! 

Nominated!

Buenas!

This would be one of the few English posts I've ever posted here in my blog, and perhaps would be the last, the first one is the tagline. hehehe  I don't hate the language, but I think it would be more "makabayan" (nationalistic)  to use my town's dialect Cantelangnon, even few if not the majority hardly understands the posts.   

Some are using Tagalog, Cebuano (Bisaya), Bicolano or even English, and hey why not Cantelangnon?  What's ironic is that in using such dialect, this blog is even nominated for the Filipino Blog of the Week (week #69).  gee, i love the number. hehehe  Few weeks ago i asked talksmart (through his tagboard) about the language of use for a blog to be nominated and he said "all Filipino blogs can be nominated".  Lately, I had a message from him that my blog, in Cantelangnon is nominated.  I am really grateful for this and even prouder if you will vote for this blog.  Thanks in advance!

Cantilangnons this is for you! 

Bag-ong raspa

Dugay na gajud ak na hangjo nan ak misis na magparaspa na, kay yaot na kuno ak tan-awon. hehehe  Kahapon, kadto ak sa Autida iban nak si Linus.  Sa ubos an ak buhok, 

kanhe sanan kuman.  Amora man luho jaon sa tuo, pero laong jadto barbero maplastar ra kuno kun butangan nan pamada. hehehe   Nanguli kami pagkahuman raspa, tapos na ligo. 

"Kagwapo mo na daddy", laong ak misis.

"Tagsa!"

Uman kadumdom pa kamo nan last na tagtawag kamo nan "tagsa", "tags", "lumon" o "gaw", nan ijo mga lumon?  Ako bagan dugay-dugay naman adto, ya nasab ak mahinumdom.  Nakapangutana rako kay bagan panyagsa rakan jaon nat hidungan gamiton na tinawagan sa maglumon.  Hinkalimtan na ba nat jaon na tawag o tungod kay mas uso kuman jaon "bay", "loy", "sho", "bords", "brod"?  Aw inday lam, ak ra huna-huna.

Sa ubos mga retrato nan mga tagsa nan am bata.

(Si Linus (2 y.o.) iban si tagsa Rowe (1 y.o) bata nan ak maguyang)

(Sanan iban si tagsa Shan (3 y.o.), bata nan maguyang nan ak Mrs.)

Kaganing lam tan-awon sanan pamatiun na "tagsa" an ila tawag panulig nila, amo?

Circus

Ngajan duyom sanan sa petsa nuybe jaoy show na himuon sa Cantilan Gym. New Millenium Acrobatic Show an ngayan nan grupo, taga-Baguio City man kuno sila.  Hinlabjan ko kaina sila sa Pilot.  Na an mga pupils ni maam naglumba panggawas kay gusto motanaw.  Sa ubos mga retrato.

Manan-aw ta. 

Mabibo na an Cantilan

Kon mosuroy kaw sa lungsod, arang na gajud kabibo.  Daboay nasab na tawo sa dayan, jadtoy nagtinagalog, binisaya sanan binul-anon.  May na taga lain na mga lugar, jaon na an at mga amigo na Mamanwas, jadtoy kit-an ko na mga Tausog man siguro jaon, magtambor balitaw an isa tapos jaoy magsajaw.

Kaina pagsuroy-suroy nam nan am bugoy, amo jaon sa ubos am nakit-an.       

Jaonay arko sa may crossing sanan an panbutang nan banting sa mga dayan.

Jaon sa primero na retrato, kit-an nam sa plaza nagpaburot an tindero nan mga balloons, sanan an ferris wheel sa tampak.

Punto na usisero na mga bata an iban gusto na dajon mosakay, sanan an horror train tagplastar pa.

Nadugangan an mga ukay-ukay, may sa mga baro, sapatos sanan bra. hehehehe Tsa mangukay!

Kabibo lam!  Cantilangnons…kumbati! 

Pangutana ra…

Malain ta anay na topic.  Samtang nag-browse-browse ak kaina, kit-an ko ini na video.  Sa pagview nak, nanlimbahug ak barhibo, inday sab kun tinuod kay kuman pa, an technology sa America punto na ka hi-tech.  Si Criss Angel baja jaon sa video, isa ka salamangkero sa America.

(iplay lam, kun di moplay pinduta ini)

Tan-aw nijo, tinuod kaha?

Petsa namo sa Chanlac*

( *Our date in Chanlac. ) 

Buenas dijo!  Kumusta naman mga Cantilangnon?  Sa mga minjo, kumusta naman an kaminjuon, ok pa ba?

Balitaw maganing sab sa relasyon, mag-uyab paba, o samot na sa minjo, na i-date anay nat at asawa, panyagsa.  Mag-istorya-istorya nan mga panhitabo sa adlaw na nahuman.   Inday kagan-o pa kaha an last nijo na date. hehehe

Kahapon nagsabi na mouli anay an yaya nan am bugoy, pero mobalik ra kuno ngajan.  Human didto sab si Linus sa ija baye (mama nako), di nagplano kami ni misis na magdate rakan anay kami, adto ngaun sa gawas.  Amo ra mga dyaga sanan ulitawo sab. hehehe  Didto kami manihapon sa Chanlac - Kan-anan sa Daungan, sa waterline, Purok 5, Embarcadero.  Say way pabor-pabor, ganing na lugar amora jaon kaw sa Venice, Italy; lami pa sab an pagkaon.  Didto, istorya-istorya nan misan uno lam.

(pasingud an buyan pagsubang pangadto nam sanan an sukaan) 

(tuyo ka sud-an am tag-order, sinugba na gangis)

(sizzling saang, sanan calamares)

Na tag-duha kami ka bandihado na kan-on nahurot. hehehe  Lami sab gajud moluto, kalimot sab ako pangutana sin-oy ila cook. 

Human panihapon, tag-agihan nam si Linus sa ila mama, adisir nanguli.  Isa sa jadto na panhitabo sa am kaminjuon an di nako kalimtan.  Busog pa sa sud-an, nalig-on pa an am relasyon, di ba?