The people of Cantilan are called Cantilangnons and their dialect is called Cantelangnon (part of Surigaonon dialect). It belongs to an Austronesian language of the Philippine type spoken by about several thousand people. With lexical similarity of 82% with Dibabawon Manobo, 81% with Agusan Manobo, 69% with Butuanon.
This will be the avenue of my ramblings as Cantilangnon!
( Free translation, just email me. :) )
Home » Archives » September 2007
Nagduko sa Makdu Haiku
September 30, 2007
Samtang namahaw kami sa isa ka fastfood chain sa Butuan nan isa na semana, naghimo-himo ak nan haiku.
loy, jari kape.
Sige lam 'yo salamat,
maninda pa ko.
Busy an bata nagplastar nan newspaper na ibaligjaay sa manlabajay. Palit ak utro nan kape, taghatag ko sa bata.
Tawag nan trabaho
Hay salamat nosiga ra, kalaung ko di pa mosiga kuman. Mapan-os na gajud ini ako isuyatay dire sa blog. Yay matud suga tibuok adlaw kaina, dugangan pa nan kalangka, na, puno siguro an baybay nan mangaligoay kaina.
Pasensya na matud, kuman pa nak ma-update an blog. Mag-isa naman matud ka semana, last nako naupdate. Dabo-dabo na namensahe sanan sa mga komento ya nak katubag, isa-isahon ko ra ngajan pamayos.
Didto matud ak sa Butuan nan isa na semana, laong pa may "call of duty". Isip membro sa RQAT (Regional Quality Assessment Teams) nan CHED, nag-assess kami nan mga iskuylahan na gusto mag-offer nan Information Technology Education programs. Duha ka iskuylahan an amo tag-evaluate an mga requirements, ugsa yak gajud makasuyat misan isa ka sutli sa blog. Nan Bernes sa buntag nahuman, dali-dali ak dajon kadto sa Gaisano, palit nan bahaw. hehehe Human nagcheck-out sa tag-duyman na inn, deretso ak dajon sa terminal nan Bachelor.
Marajaw gan may pa van sa Bad-as, alas otso na nan duyom ak abot dire sa bayay. Ya nak magcheck nan blog sanan email, kay naluja sa biyahe, arang tuho ka "luxurious" an biyahe, lukso-lukso ba sa alibaong. hehehe
Na uman dire rakan anay kutob ak pamatbat, sa utro puhon nasab. Salamat.
Pagsulong
September 23, 2007Nadisturbo an kamingaw sa lungsod kaina human paniudto sa "pag-atake nan NPA" sa istasyon nan pulis.
Kaina, aja nako padad-i nan SMS nan ako maguyang na "nag gyera" kuno sa munisipyo, may "nagpinusilay". Tagkuyba ak dajon, kay duol raman an ila bayay sa munisipyo, sanan uno kahay hinungdan nan jadto. Didto tuho kami naniudto sa baybay, ugsa balita rakay amo. Sa sunod na text, mga "NPA" kuno, tagsulong an istasyon nan pulis, may mga fliers tanhatag. Bagan kaulion ak dajon kaina, makibalita unoy ray nahitabo. Yak anay tugoti nila na mokari sa lungsod kay basin delikado pa kuno.
Pagkataud-taud, panguli nam, deretso dajon ak sa munisipyo daya an ak digicam. Na punto kadabo na tawo, pundok-pundok, amora may artista. Lain-lain an "channel", an bersyon nan istorya, inday hain ak mo"tune in" hehehe, huna-huna ko mamiktyur rakan ak anay. Sa ubos mga piktyurs, jaoy pa sab dire.
Amoy dajon jaon ak hinkitan pag-abot ko, punto na bildo sa ubos. Jaon sa waya, bintana sa taas nan istasyon, jaon sa tuo sa COMELEC office, tupad nan istasyon.
Sa suyod nan istasyon, nagwagit an butang, nagkanat an tubig nan ila dispenser, suyod-gawas an mga tawo, mabata, tiguyang.
May man mga "leaflets" tanhatag, amoy tamasa nan mga tawo sa plaza, pero padajon gihap an paninda ni mana.
Pila ka oras minlabay, mibalik an tagsakjan na trak sanan an van. Kit-an ko an driver, nanim-as, kalaong kuno nija "mapatay" na sija, kalooy isab.
Taud-taud sab noabot si Gov. Pimentel, may iban na taga RPMG.
Human nak pamiktyur, namati ak anay sa nagdapog, dabo naman na bersyon. Pero bagan nakuha ko na unoy hinungdan, an ila mensahe na tagpaabot. Sa leaflets na tanhatag, may mga pipila ka rason uno ila jadto taghimo. May mga pulis apil sa lista, an iban about na sa pangoberno. Kalooy sa Diyos isab hino ya dabdabi an istasyon sanan patja an nagbantay na pulis. Tagtambajan pa gan kuno nan isa kamembro nan "NPA" an samaran na pulis.
Pangutana ra, "Umay at leksyon na makuha sa ini na panhitabo?"
Hinaut unta amo na ini an pinakaulahi na nahitabo sa at Cantilan.
Pagtipon-tipon
Kahapon matud Sabado, nagreunion an mga kaliwat; mga anak, apo, sanan apo sa tuhod nila Minoy-Moting Sullano. Isa sa mga apo an ak misis, ugsa didto kami nanambong. Premiro nila taghimo jadto sanan premiro sab nako attend sa jadto na okasyon. Kibali wayo ka sanga/anak nila "Lawihan" an nagtipon-tipon sa Solar Lodge, may mga taga Madrid, Tandag, Hinatuan, Samar, may gikan sa Manila.
Bagan isa ka karabaw an tagtumba, may saang, tajom, sanan desserts. Mabibo isab human pangaon may programa, kanta-kanta, sajaw-sajaw sanan parlor games.
Pagkahuman nan programa, nagmeeting anay sila, mga anak sanan apos. Since an iban (apil ako) ya may labot, inum-inom rakan anay kami nan "mig light", pahangin sa kilid nan baybajon.
Panguli nam, huna-huna ako, "Ganing unta amo sab ini an himuon nan am kaliwat sa utro puhon."
Miaging Semana
September 20, 2007Marajaw na adlaw sa ijo hurot!
Kumusta naman? Pasensya gajud kuman pa nak ma-update an blog, nagbinuang man gud an network nan ini na blog service (i.ph), di ak makasuyod sa blog, isahay ma-access pero arang kahinay. Bagan kuman pa nag-arang-arang an connection. Ugsa lastweek, naningkamot rakan ako pangampanya para sa Filipino Blog of the Week (#73). Kalooy sa Dios, nakadaug intawon (tan-awa an badge sa sidebar hehehe). Salamat matud sa suporta.
Ak rakan sumadahon an mga panhitabo nan miaging mga adlaw, pinaagi sa mga retrato sa ubos, sanan gamay na pamatbat. hehehe
Nan isa na adlaw, panyange ko, nakapalit ak banisel, gikan sa Langcogue kuno adto. Nakahuna-huna dajon ak na bagan kalami gat-an. Deretso dajon ak palit nijog, sa may kilid balitaw nan tyangehan, tagpakagud, tagkuha an gata. Tagluto ko dajon na binutangan nan silikot (taas na sili). Na lami-lami na, tanhuyasan sinopsop sanan hinigop nan sabaw.
Human panihapon nam, taghagad ak ni Wewe (bro. ni mrs.) mangadto sa Madrid kay mobisita sa ila W's Pizza (sanga), nangiban sab sila Neneng sanan Shiela. Didto, inum-inom gamay sanan kaon pizza.
Hikariyan ta naman, pista man matud nan ika duha na Patron Virgen de los Desamparado sa Madrid nan Domingo, Septembre 16. Didto kami nandesperas, nanihapon sa tagsa nan ak misis, nakahigop gihapon nan bas-oy, hehehe Human panihapon nanan-aw nan Yugyugan sa Kapistahan sa plaza. Dabo tawo, mananaway. Tsk sayang lagi ya nak madaya an ak digicam, piktyur-piktyur tana dajon, butang dinhi.
Nan kaina sa hapon, hinlabjan ko jaon retrato sa taas. Hapit naman baja mahuman an pagsemento sa Ortega Street, atbang balitaw sa simbahan na dayan. Arang-arang da kay tagsemento na, ok sab kon tanan dayan na amora "sungkaan" sementohon na sab. hehehe
Kuman na adlaw, daboay sab nahitabo sanan nadawat nak, nan gikan ko sa Office of the Mayor (may tujo ra kan Mayora), tag-agihan ko an registered mail, nakadawat nasab ako nan mga CDs na Ubuntu Linux, libre ra jaon sija. Paggawas ko kaina sa iskuylahan, tagduhoy sa ak nan guardya an IT Korea Journal, libre gihapon. Pag-abot ko sa bayay, tagduhoy ni misis an suyat gikan sa ACM (Association for Computing Machinery). Nagdungan sab an tuyo.
Sige, dinhi rakan anay kutob kay masinkahuyog na an ak mata, tagtuyog nako. Na, natibo gajud an ak post amo? hehehe Sa utro puhon nasab.
Ayok, ato kaw?
September 14, 2007Kit-an ko ra sa youtube ini, kyut, lingaw karajaw. Tangutana an bata unoy ija himuon kon jaoy "mumu". Iplay, panalinga. hehehe
((iplay lam, kun di moplay pinduta ini)
Kon isahay magsamok, o magbinagis an at bata, hadlukon dajon nat nan misan uno rakan, ma mumu, o wakwak, maghunong na dajon. Pero lahi ini na bata sa video, ija man kuno sipaon sa lubot an mumu. hehehe
Nanibong
September 9, 2007Noches dijo!
Nan isa na adlaw nakadawat kami nan imbitasyon sa kasal nan silingan nam. Alas dos kahapon an kasal nan bata nila mano Urbano sanan mana Marlyn Maratas, didto an kaon sa Solar Lodge, sa baybay. Inday diin mahibutang an imbitasyon, kalimtan nam an oras, ugsa ya kami kaatend sa simbahan, deretso rakan kami sa reception. Amora jaon pamatbaton sa pangadji balitaw na "ini kami sa katapusan ya kami sa sinugdanan". hehehe Nakay pag-abot nam sa Solar, daboay na sab naghuyat daan sa kinasal, pareha ra sab siguro sa am, ya mangadto sa simbahan. Ugsa dili ra tanto sipog. hehehe Aja ra kataud-taud noabot an kinasal. Daya nak an digicam, piktyur-piktyur rakan anay ako samtang may pa mga siremunyas. Sa ubos mga retrato.
Adisir nanuyod, tag-utod anay an ribbon, human tagsudlay an yaki, tapos tagpainum nan tubig na may dahon nan kalipajan an kinasal. An mga ninong, ninang naghuyat mahuman an siremunyas.
Mga silingan nan yaki, naghuyat sab mahuman.
An kinasal, nahuman ra gajud an siremunyas. Kainan na! hehehe Human pangaon, of course may dajon sibay, nag-ayap ako, di lam nak isulti pila. hehehe
Pwera sa pagtyaban sanan an "shotgun marriages", hangtud kuman puno pa gihapon an at kultora na mga pagbansay sa pagminjo. An pag-"sundo", an "hingkat", an "mangiyagad" sa uganganon, an "likod-likod", "sibay", sanan "ganas". Inday kon an iban na mga ini, tagsunod pa gihapon nan tagkasal kahapon, para unta jaoy ila mahiistorya sa ila anak na magminjo sa sunod.
Ato Danao
September 6, 2007
(Ak ipost jari balak na taghimo ni Zandro, ganing sab. Jaon retrato matud sa Lin-aw nan Danao.)
Danao, Danao, Danao hain na kaw?
(ni Zandro Urbiztondo)
mataghom na kabuntagon, sa Danao natipon
pagsinghot modugang, nan kinabuhi na dajon
tubig na sagol, nan tab-ang… mataghom
pakat na tagtunga, gikan sa baybajon
pagkaon na imo, taghatag matam-is
sa una mga isda, waya may pagnipis
sa kada pagkadto, puno an baroto
hangtud na nalunod, tungod sa mga tawo
hinungdan, hinungdan hamok na hinungdan
baja an tinood kami tag-ilogan
tagsakmit kaw damo, daya an insulto
tungod lagi kay sila gobyerno…
ikaw tag buhi-an, tagdawat an hinungdan
hinaut malipay kaw sa kadaghanan
di tana ma-utro pa an kasamok
kay kon mahitabo, ija-ija motamok
sa tanan na nalipay tungod sa hinungdan
sa tubig nan Danao nahisuyat an tanan
tungod permanente an agas yay paghunong
tanan yay kasigurohan, ugsa perme pamalandong…
Sa plaza
September 3, 2007Kaina, gikan nak sa munisipyo, noagi ak sa plaza. Retratohan ko an mga bata, arang kabibo nag duwa. Jaoy ila bag-o na duwa, amora "tok-tok palatok…" pero tinagalog. An retrato sa ubos.

Amo ini an "lyrics",
"Sili…sili maanghang,
Tubig…tubig malamig,
Si Ale ang taya."
Kantahon jaon, tapos magpili nan entra kada "syllable" nan sulti, kon sinoy kahunongan nan katapusan sa kanta, ya nay apil sa pagpili, an mabilin amoy mandakopay.
Moapil tana ako, yak paentraha kay paspas kuno ak modjagan. Kaganing lam mobalik pagkabata, yay mga problema na pagsulbaron.
Garboso Cantilangnon!
September 1, 2007Yak mahibayo unhon nak pagsugod, unoy ak premiro isuyat….(*huna-huna anay*)
Balitaw, yak makatingog pagkahibayo ko na akoy nakadaug nan Filipino Blog of the Week (#71) ni Rick (tagtawag sab na talksmart / the composed gentleman). Sa kalipay siguro, ugsa. At last nakadaug ra gajud. Ini na blog siguro an pinakauna na nakadaug, na dili kon eninglis, tinagalog sanan binisaja, nagpamatud-an na yay pili, misan sin-o makablog. Ugsa yay hunong nak pasalamat sa tanan noboto sanan sa nobisita, inday unhon nak pagbayos sa ijo. Ini blog o ini award rakan siguro amoy ak regalo.
Ikatuyo naman ini blog nanominate, sugod nan Week #69, adiser nakadaug. Hangtud kuman Week #72, naapil gihapon sa botohan. Ugsa, ipadajon gihapon an ijo suporta pagboto, amo?
Salamat sab matud kan talksmart, an nagpalujo nan jaon na award. Misan dili eninglis, tinagalog o binisaja, tagnominate gihapon ini blog. Pinoy jaon sija, jadto na sa South Dakota, USA maghuya. Propesor, enhenero, geospatial analyst, remote sensing scientist, himasa nan libro, sanan isahay nagsuyat. Bisitahi ija blog, dabo na karajawan.
Cantilangnons para sa ijo ini!
Kabibo lam
Happy Fiesta baja kuman sa Consuelo, pista dijo!
Kahapon taghagad ak nan SSPSC-SSIT administration employees nan paniudto, kay nag-"hataw" sila sanan nagcoastal cleanup sa Consuelo. Human kintahay nan mga aktibidadis, naniudto sanan nagvideotres dajon nagpahilis nan tagkaon. hehehe Lingaw karajaw, sa ubos mga retrato.


(nagkilaw nan nukos, paresan dajon nan kamote sanan saging)


(Nagpili si pare Tata nan kantahon; tagkantahan ni mana Virginia; sajawan nila)
Kabibo lam!

































