The people of Cantilan are called Cantilangnons and their dialect is called Cantelangnon (part of Surigaonon dialect). It belongs to an Austronesian language of the Philippine type spoken by about several thousand people. With lexical similarity of 82% with Dibabawon Manobo, 81% with Agusan Manobo, 69% with Butuanon.
This will be the avenue of my ramblings as Cantilangnon!
( Free translation, just email me. :) )
Home » Page 5
Balak
July 3, 2007Hikari-an ta naman, nakadungog na kamo nan balak na Cantelangnon o Surigaonon?
Naghanap ak sa google kabii, isa sa hinbagtan ko ini:
Unhon Pagkaon Nan Pinaksyo na Pidjanga
by: Jesus Roland Gatpolintan. MD
(he's from Mainit, Surigao del Norte)
Tilapi an ikog pag-una, pag-alima
Tilawi an lami: sagol tam-is aslom
Suka gikan sa nijog, iba, ahos, ludj-a
Isunod paghungit an tagkikilid na unod
Iduna anay sa sinilihan na sasahan
(Mas mahamot kon may balibayon)
Hinulma sa mga tudlo, sup-a an duga
Pinatunga sa mapaso na kan-on
Dakan mabusog, an kan-on hamoka
Paabongi nan sabaw, wayay usikan
(Mahal kuman an panud-an)
Ajaw hikalimti an atay sa tijan
Hamuy-hamuya
Kon may bihud, pagkarajaw, kagana!
Pagkahuman, sibsibi an uyo
Supsupa an lami nan utok sanan mata
Nan ipakilid an mga bukog-sinibsiban
Kay kan mingming ton, ngadj-an.
Ok sab amo? Reserts pak nan mga balaknon na lumad na Cantilangnon. Kon jaoy sab matud ijo hibay-an na mga balak na Cantelangnon, paki koment rakan, amo? Salamat daan.
P.S.
An Pidjanga (Glossogobius giuris) matud, isda jaon sa lin-aw (lake) nan Mainit.
Brawnawt!
June 28, 2007 Hay salamat, nosiga ra! hehehe Yay tana suga' an disperas sa Parang. Tsa matud, mamista ta silom.
Kalaung ko na di na mosiga tibuok duyom. Punto raba pagkalangka. Pero buyanon man sab, ganing magdeyt sa bag-o na park.
Inday uno sab gajud na di man ta mahimutang kon yay suga, amo? Di ta kasunod nan at permi taghuyatan kada duyom na mga "telenovela", Jumong, Ysabella, PBB, uno pa aton. Magdukag at alima kun di ta makachek at email, paborito na mga sayts sa internet.
Kaluoy sa Dios nosiga ra. Na uman dinhi rakan anay kay check pak nan ak mailbox.
Kita duha*
(sa karaan na pantalan, baybay, san pedro)
(* by: Zandro Urbiztondo)
Mawaya man an tanan kita gihapon an iban, kita ra duha, kita duha
Way kaaya, way pagtaka pirmi gunot an alima kita ra duha, kita duha
Isalikway man nan mga kalumonan, kita ra duha, kita duha
Di man katugotan nan ato ginikanan kita ra duha kita duha
Koros uno:
Kay an kalipay ini man sa ato ra man kiliran
Hisabtan ra nila, ikaw ako isa ra man
An gugman ta di kapugngan, kita ra duha kita duha
Sa halajo mamanaw ta, hanapon ta an lugar na yay samok sa gugma
Kay jao may kabahinan na yay lain tag-gahinan kundi kita duha
Didto magpamilya, didto maningkamot ta
Mga anak padak-on ta, didto mangandoy ta, magbayay magtukod ta didto duha, kita duha
Utro koros uno
Balak
Kita amo ra aman gud nan baybayjon na nagkinahanglan nan sidlak sa
Kabuntagon, kay nahibayo ta na pag-antos sa dajon an ato bati-on
Kon magkalajo, magkabuyag, kon dili magkadajon
Utro koron uno
Koros dos
Ugsa gikan sa kuman , hangtod sa simbahan ini pagsalig ta
Kay hangtod-hangtod na man, hangtod na man sa lubnganan,
Kita ra duha, kita duha
Nakadtuan na mga lugar
June 26, 2007My Lakbayan grade is C!
How much of the Philippines have you visited? Find out at Lakbayan!
Created by Eugene Villar.
Uno raman na mga lugar ijo nakadtuan?
Nabasahan ko ra jaon "Lakbayan" sa mga Pinoy blogs. Ganing sab ini na sukdanan kon uno ka byahero an mga Cantilangnon. C an ak grado. Kon tag-uno pagkwenta, basaha an blog nan jaon naghimo.
May mga higajon na nakakadto ak sa iban na parte nan Luzon, labi na sa Manila, na punto na Cantilangnon. Samot na sab sa Cebu, dabo mo makasugat na taga at sa Colon. LOL Laong sila, ganing kuno sa Palawan, na gusto sab nak makadtuan. Basin sunod puhon.
Na uman, kita-kita rakan ta.
Baybay ta*
June 24, 2007(* by: Zandro Urbiztondo)
Hain na kagwapa mo, sima’y nagkuha
Hain na an kahinlo mo sima’y naglipa
Ako pa man hinumduman sa una
Ya may gajod makalupos nan kagwapa
Haman an im kabahimnan, simy’y nagkawat
Uman an im kanijogan, jadto na sa dagat
Di na kaduwaan na bonbon yay kaligiran
Kay unhon pa pagduwa na ya na may kakabutan
Koros:
Baybay ta, baybay ta
Di pagpasagdan kay matunaw,
Baybay ta, Baybay ta
Di pagtalikdan kay mahanaw2x
Sa im hamok na an manaway, hamok motamay
Kay lagi an kutis na upos, nagkaanas, nogamay
Kada bayod na moabot sa imo modapat
Mas masakit mas makusog sa ako an bunay
Utro Koros
Uman hinungdan nan imo pagkayaot
Simay basolon nan imo pagkayaot
Utro Koros
(Hanap pak nan mp3 nan ini na kanta.
)
Syorkat
June 19, 2007Noches! Belated Happy Father's Day baja sa mga Tatay, Papa, Daddy, sanan sa mga umaabot pa!
Kamingaw sa payag, amora man may nilabay na anghel, hehehe pero may baja gajud nolabay, mga nagsuroy-suroy dinhi sa sayt. kay kon tan-awon nat pila nay nobisita sa sayt, nagtaas man sab an kawnter, amo? Sa ato pa, pahilom-hilom ra an nagbasa nan tapiks. Ok ra sab kon mag-post kamo nan komento.
Istoryahan ta anay an at inistoryahan, na nilaktud. Isa sa mga kilay-anan na taga Cantilan kay an sinultihan. Laong pa sa libro ni Fredesuendo G. Ong, an Cantelangnon kuno, mga orehinal na mga sulti sanan mga panultihon na may mga dugang gikan sa Kinatsila sanan Sebuano. Sa ak pagkahibayo, ya pay bagan nagreserts kon kagan-o o nagsugod an jaon na inistoryahan. Aw inday lam sa mga libro nila Iyo E.V.E. sanan F.G.O. Sundan ra nat pagsuyat kon makabagat rak nan istorya.
Sa ak sab pag-analisa, di man siguro kon mga puloho an at mga kapopo-poan. Paspas lam siguro an pagkasulti, amo jaon na nangalaktud.
Sa ubos mga sampol na sulti na nilaktud:
1. ak = ako
2. at = ato
3. di = dili
4. dim = dimo
5. im = imo
6. jad = jadto
7. lam = laman
8. nat = nato
9. way = waya
10. ya/y = waya/y
Sampolan nat: "Jari nay ak, ya nay labot ko dim!" Sikat na kanta jaon ni Zandro. I-klik para madungan nijo.
Nan, di ba syorkat?
<————————————————————– >
Jari matud iban na mga sulti dugang sa at lista sa taas. Salamat kan Zandro sanan sa iban na naghatag nan syorkat na sulti.
1. Siopep - Siopao sanan Pepsi
2. tagaan - gaan
3. agredolse - agre
4. gihapon - gihap
5. …
Mga sikat na Cantilangnon
June 6, 2007Buenas dijo tanan!
Magpasalamat ak anay sa mga nagpost nan mga mensahe parte sa ini na blog. Misan gamay pa, salamat gihapon dijo, para ini sa at mga Cantilangnon!
Sa ya mahibayo, dabo mga Cantilangnon na sikat sa taglain-lain na butang. Ya lam siguro nat ibutang sa buot pero, nakabasa ako nan libro na tagsuyat nan isa sa mga sikat na lumad na Cantilangnon si Eulogio V. Eleazar, an ngayan nan libro kay "Notes on Surigao Culture and Personalities". Daboay isab na tukod sa libro, kuman at isa-isahon dinhi kon sino ra an mga tinahod na Cantilangnon sa una sanan kuman. An iban kinta na ngayan na ya sa libro, ak mga personal na tagsusi, hampan kon jaoy isab ijo mga himbay-an na waya nangatukod pakipost rakan nan comment amo?
- Pedro A. Coleto (sajo nan 20th siglo) - primero na soldawo na Cantilangnon, tagpadaya nan mga Kano sa Philippine Constabulary Academy, nahimo na Provincial Commander nan Surigao.
- Montano A. Ortiz (1921) - nahimo na Provincial Fiscal nan Surigao sanan Agusan. Sija an representante nan Surigao sa 7th Philippine Legislature nan tuig 1926 sanan nan 1935. Hangtud sa pagretiro nija sa edad 70, sija an howes nan Court of First Instance nan Agusan.
- Rev. Proculo A. Rodriguez - …
(tapusonon pa…)
Kilay-anan na Cantilangnon *
May 27, 2007Marajaw na adlaw dijo tanan!
Pasensya karajaw kuman panak maupdate an blog, kay sobra isa ka semana ak nawaya sa Cantilan. Jari pak sa Sugbu, dire rakan ak magsugod suyat bahin sa mga kilay-anan na Cantilangnon.
Hala, huna-huna ta anay…hmmmm…daboay sab amo? Isa-isahon nat:
1. Pananglitan kon adto kaw sa lain na lugar hampan nagsakay kaw nan jeep, basta gani jaoy manakay sa jeep na mga mabujong, mag-"jaon-jaon, waya-waya" hampan pina-syorkat, aw yay lain, taga-Cantilan jaon sila.
2. Sa suyod nan bayay nan Cantilangnon, naglaray nakadisplay jaon mga diploma, ribbons sanan medals, nan mga bata nan tag-ija nan bayay.
3. Basta gani hilig mangaun nan kinilaw, pahilisan dajon nan perek-perek, o sopdrinks, aw Cantilangnon jaon.
4. Kon jaoy mga bisita, an bag-o na banig, unlan, haboy an pan gamiton…bahala gisi an sa tagbayay. **
5. An sinultihan nan mga Cantilangnon kay nilaktud (eg. "di ak lam sa im").
6. Basta makakilaya kon sino si Maam Por, Cantilangnon!
7. Kon jaoy gan im hagaron nan mamam/inum hampan pikpikon o hapyason an tijan na pas anay, yay pagduda, Cantilangnon jaon.
(* dugangan ra nat)
(** salamat sa nagcomment )
Kon jaoy sab ijo mahidugang i-comment rakan, amo? Salamat daan:)
Boto nan Cantilan
May 14, 2007Marajaw na adlaw nan eleksyon dijo tanan.
Uman nakabotar na kamo? Jaonay "ink" an ijo tudlo? Sajo ak kaina nomata, enkoyhan moboto, sa pagbansay na sab sa at "right" pagboto. Isa man ini sab na paage nan isa ka "democratic" na nasod.
Pag-abot ko sa precint daboay na sab mobotohay. Pareha ra sab sa ak, enkoyhan moboto. Dinhi nimo matanaw an taglaong pa "people from all walks of life", nagkahiusa sa pagpili nan mag representa dila, magpaabot nan ila mga problema, kun hain man dad-a.
An iban inka-"tili-tilihan" siguro, may iban nagbagulbol kay ya kahatagi, kay ya manhatag si Polano, Polana, pero sa pagtapos nan eleksyon, nanghinaut ako na an ila konsesya amoy ra gihapon sundon, tagbotohan an angay painkoron. Pila ka adlaw, mahuman an pagbilang nan boto, nanghinaut sab ako na sa mga tagpili nan Cantilangnon, ila tumanon an ila tagsaad nan pangampanya pa nila.
Hinaut pa unta!
Manganta ta nan "Cantilan"!
May 7, 2007Di sab magpalupig an Cantilan sa mga kanta-kanta kay kadaghanan mga Cantilangnon mahilig mokanta. Jaoy na balitaw at sikat na singer, si Zandro C. Urbiztondo, gradwado nan music sa UP. An ija mga kanta sikat dinhi sa Caraga Region, sanan nakadumdom ako nakakanta sija sa isa ka na noontime show sa Pilipinas.
Isa ka sikat na kanta an "Cantilan". Manganta ta anay nan jaon na kanta, jaoy youtube video sa ubos, kon hibayo kamo sing-along rakan ta.
Angsohan!
May 5, 2007Kada lungsod o lugar siguro jaoy taglaong na "delicacy", "side dish", o kan-onon. Mokadto kaw sa Cebu, madabo an ila mga kan-onon. Jaoy ila taglaong na "otap", "rosquellos", malami an ila "dried mangoes", "buyad" sa Tabuan, "chicharon" sa Carcar, Cebu, basta maarang an ila mga kan-onon. Dinhi sa at, sa Cantilan, isa sa paghanapon sanan malami na "delicacy" o "side dish" an "angsohan" na gamos. Mahinumdom ako nan pag-eskulya pa nak sa Cebu, kada uli nak sa at, magtugon gajud jadto ak Landlady nan "angsohan". Magdaya gajud ak kada balik kay gusto nak ipangarbo isab.
An "angsohan", gagmay na uyang. Madabo jaon kon magsugod an tig-ane. Buyaron anay hampan timplahan nan bajohon. Tagnganlan siguro jaon na "angsohan" kay ma-angso-angso sab an baho.
Tinuod gajud jaon panultihon na "smells like hell, tastes like heaven"! Arang gajud kalami, samot na sagulan nan kamatis, bombay.
Sa utro na mga blogs, ak ra dinhi i-post an proseso (lakip piktyurs) nan paghimo nan gamos na "angsohan".
Tsa mamista!
Bagan kadali ra ton bakasyon, hapit naman dajon tingklase. Pero samtang dugay-dugay pa an klase, tsa mamista ta anay. Kuman na mga buyan, tingpista naman, halos kada adlaw jaoy barangay magpista. Ugsa man nanhuot an mga karsones, permi balitaw dabo tawo sa ukay-ukay sa Commercial.
Pero ok ra kay, jaoy man sab at plaza na ka-joggingan sanan ka-walkingan. An mga diabetic, sanan high-blood, pagbantay nan kaon!
Sa ubos an lista nan adlaw nan pista sa kada Barangay sanan Sitio sa Cantilan:
| Ngayan nan Barangay/Sitio |
Patron |
Adlaw nan Pista |
| Poypog | St. Vincent | 5-Apr |
| Sampinitan | St. Vincent | 5-Apr |
| Bugsukan * | Sta. Cruz | 20-Apr |
| Toyaque | St. Vincent | 21-Apr |
| Sibayoto | San Jose | 26-Apr |
| Tambis | San Vicente | 27-Apr |
| Toog | Sto. Nino | 27-Apr |
| Tapi * | Sta. Cruz | 3-May |
| Tigabong * | St. Isidore | 6-May |
| Palasao * | St. Joseph | 8-May |
| Domoyog | St. Isidore | 10-May |
| Buntalid Norte * | Our Lady of Lourdes | 11-May |
| Hanadshay | San Isidro | 12-May |
| Calagdaan Sur | Birhen sa Fatima | 13-May |
| Dapja | Birhen sa Fatima | 13-May |
| Cabas-an * | San Isidro | 16-May |
| Magasang * | San Isidro | 17-May |
| Langcoque | St. Isidore | 18-May |
| Sagmay | San Isidro Labrador | 19-May |
| Calagdaan Norte * | San Isidro | 20-May |
| Toblejon | Our Lady of Perpetual Help | 30-May |
| Iniyakan | Sacred Heart | 7-Jun |
| Lomao | San Antonio del Padua | 14-Jun |
| Ayoke | St. Anthony | 17-Jun |
| Agsam | Our Lady of Perpetual Help | 22-Jun |
| Gen. Island * | St. John the Baptist | 24-Jun |
| Parang * | St. Peter | 29-Jun |
| San Pedro * | St. Peter | 30-Jun |
| Lininti-an * | Sta. Philomena | 10-Aug |
| Magosilom * | Our Lady of the Assumption | 15-Aug |
| Buntalid Sur * | San Roque | 16-Aug |
| Cabitoonan | San Roque | Sat. after Aug. 15 |
| Cabangahan * | St. John the Baptist | 29-Aug |
| Consuelo * | Our Lady of Consolation | 1st Sun. of Sept. |
| Embarcadero | St. Nicolas | 10-Sep |
| Gabang | San Nicolas | Last Sun. of Sept. |
| Sta. Teresita | Sta. Teresita | 3-Oct |
| Calagdaan Centro | Birhen sa Fatima | 13-Oct |
| Cagpangi | Birhen sa Fatima | 13-Oct |
| Tapa | Birhen sa Fatima | 19-Oct |
| San Rafael | St. Raphael | 24-Oct |
| Suyatan | Birhen del Rosario | 31-Oct |
| Pag-antayan * | Our Lady of Immaculate Conception | 9-Dec |
| Lobo * | - | - |
*barangay jaon
Na uman magkita rakan ta didto. Marajaw na Pista sa Tanan!
Mag Kinantelangnon ta!
May 1, 2007Marajaw na pagbisita sa sayt!
Ini siguro an pinakaprimero na blog parte sa isa ka Cantilangnon, mag-istorya bahin sa pan-adlaw-adlaw na kinabuhi dinhi sa lungsod nan Cantilan. Dili ra siguro kon ak kinabuhi an iistorya ko, kon dili nan mga Cantilangnon mismo. An am mga pakigbisog sa inadlaw na panhitabo, ma personal, politiko, panginabuhi, relidyon, mga kataw-anan, inistoryahan nan mga Cantilangnon, bisan uno, na makahatag nan insperasyon sa mga magbasa nan ini na blog.












